عطف كرده و اگر گفتار اين مفسر صحيح باشد مستلزم آن است كه انشاء را بر اخبار عطف كرده باشد ، ( و اين از فصاحت قرآن بعيد است ) . و اما منظور از برترى نجستن ، اين است كه بر من استكبار نكنيد ، * ( « وَأْتُونِي مُسْلِمِينَ » ) * ، مطيع و منقاد به سويم حركت كنيد ، چون مسلم بودن آنان در اين موقعيت همين است كه مطيع وى شوند ، نه اسلام به معناى ايمان به خداى سبحان و جمله قبلى يعنى « أَنْ لا تَعْلُوا عَلَى » خود مؤيد اين معناست ، هر چند كه آمدن ملكه سبأ و مردمش با حالت انقياد ، خود مستلزم ايمان آوردن به خدا نيز هست ، هم چنان كه از سياق كلام هدهد و سياق آيات بعدى نيز استفاده مىشود ، و ليكن مستلزم بودن ، غير اين است كه مقصود از كلمه ، همان معنا باشد ، زيرا اگر منظور آن معناى مصطلح مىبود جا داشت بفرمايد : « أَنْ لا تَعْلُوا عَلَى اللَّه » . و اينكه سليمان ( ع ) پيغمبرى بوده كه كارش دعوت به سوى اسلام است ، منافات با اين معنا كه ما براى كلمه مسلمين كرديم ندارد ، براى اينكه او علاوه بر مقام رسالت ، پادشاه نيز بود ، و وقتى مردم را بطور مطلق دعوت به انقياد و فرمانبردارى كند ، قهرا دعوت به پذيرفتن دين توحيد نيز كرده است هم چنان كه سر انجام ملكه سبأ به اسلام كشيده شد و قرآن كريم كلام او را در هنگام اسلام آوردنش حكايت كرده كه گفت : « أَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمانَ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ » . * ( « قالَتْ يا أَيُّهَا الْمَلأُ أَفْتُونِي فِي أَمْرِي ما كُنْتُ قاطِعَةً أَمْراً حَتَّى تَشْهَدُونِ » ) * كلمه « افتاء » به معناى اظهار نظريه و فتوا است و فتوا همان رأى و نظريه است و قطع امر به معناى عملى كردن تصميم و عزم بر آن است و كلمه « شهادت » به معناى حضور است ، و اين جمله حكايت مشورتى است كه ملكه سبأ با قوم خود كرد ، مىگويد : در اين امر كه پيش آمده - يعنى همان فرمانى كه سليمان در نامه خود داده - كمك فكرى دهيد و اگر من در اين پيشامد با شما مشورت مىكنم بدان جهت است كه من تا كنون در هيچ امرى استبداد به خرج نداده‌ام ، بلكه هر كارى كرده‌ام با مشورت و در حضور شما كرده‌ام . بنا بر اين ، آيه شريفه به فصل دومى از گفتار ملكه سبا اشاره مىكند ، فصل اول آن بود كه نامه سليمان را براى بزرگان مملكت خود خواند و فصل دومش اين است كه از آنان نظريه مىخواهد . * ( « قالُوا نَحْنُ أُولُوا قُوَّةٍ وَأُولُوا بَأْسٍ شَدِيدٍ وَالأَمْرُ إِلَيْكِ فَانْظُرِي ما ذا تَأْمُرِينَ » ) * كلمه « قوة » به معناى هر چيزى است كه به انسان در رسيدن به مطلوبش نيرو دهد ، و در اين آيه منظور از آن ارتشى است كه بتواند با آن دشمن را دفع كند و با آن كارزار نمايد ، و